Πολιτισμος

Σέρρες, Γιάννης Γκόσιος: Ο Σερραίος Τραγουδιστής που μιλά στην καρδιά των Ποντίων! - ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Τον Γιάννη Γκόσιο τον γνώρισα πολλά χρόνια πριν όταν δούλευα στο ΔΙΚΤΥΟ Σερρών. Είχα ακούσει για ένα “παιδί-θαύμα” που βρίσκεται  στο Κεφαλοχώρι Σερρών και τραγουδάει και χορεύει Ποντιακά με τρόπο που συγκλονίζει.

Τον έψαξα , τον βρήκα και θυμάμαι ότι μαζί με τον αγαπημένο συνεργάτη μου  Κώστα Καλπατζίδη δεν πιστεύαμε στα μάτια μας ούτε στα αυτιά μας. Ο μικρός τότε Γιάννης μας καθήλωσε. Μπροστά στον τηλεοπτικό φακό είχε τον αέρα του μεγάλου καλλιτέχνη, τραγουδούσε με πάθος και όταν τον ρώτησα τι ήθελε να γίνει όταν μεγαλώσει μου απάντησε με σιγουριά: “Θα τραγουδάω ποντιακά”. Ήταν η πρώτη από δεκάδες συνεντεύξεις που θα ακολουθούσαν και που του έφερε γούρι όπως λέει χαμογελώντας.    Τα χρόνια πέρασαν , εγώ έφυγα από τις Σέρρες αλλά χάρη στο διαδίκτυο παρακολουθώ την πορεία του και χαίρομαι πραγματικά. Ο Γιάννης μεγάλωσε , αφιερώθηκε σε αυτό που αγαπούσε κι έγινε αυτό που ονειρευόταν. Έκανε μουσικές σπουδές και σε ηλικία είκοσι ενός ετών ήταν ήδη  πτυχιούχος Αρμονίας, Αντίστιξης, Φυγής κι είχε αποκτήσει ι το Πτυχίο και το Δίπλωμα Βυζαντινής μουσικής. Ξεκίνησε την δισκογραφία με πρώτη  παρουσία στην δισκογραφική δουλειά Ασμάτων Ποντίων Απάνθισμα¨ του Παναγιώτη Ασλανίδη. Ταυτόχρονα με τις σπουδές του στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης  ετοιμάζει και την πρώτη του προσωπική δισκογραφική δουλειά με τίτλο “Το φίλεμα σ’ μελένιον” η οποία κυκλοφόρησε το 2007. Από το 2008 κι έπειτα από την εκπλήρωση της στρατιωτικής του θητείας, ξεκινούν οι πρώτες του εμφανίσεις σε χώρους διασκέδασης. Το 2011 κυκλοφορεί η δεύτερη δισκογραφική του δουλειά, με τίτλο "Άμον άγγελος". Μια δισκογραφική δουλειά βαρόμετρο για την συνέχιση της πορείας του, καθώς παρουσιάζει τα πρώτα του επίσημα δείγματα συγγραφής στίχων και σύνθεσης μουσικής. Σήμερα έχει πλέον κυκλοφορήσει την τρίτη του δισκογραφική δουλειά με τίτλο "Τη εγάπ’ς το φως", όπως επίσης και την ζωντανή ηχογράφηση “Άβατο”, παράλληλα με τη συμμετοχή του σε μουσικές παραγωγές άλλων καλλιτεχνών. 

Η γνωριμία που υπήρξε καταλυτική διαμόρφωσή του ως καλλιτέχνη ήταν αυτή με τον θρύλο  του ποντιακού τραγουδιού Χρύσανθο Θεοδωρίδη. Τον επηρέασε τόσο που το 2017 εξέδωσε την σημαντική  μουσική μελέτη "Ένας θρύλος περνάει στο σήμερα", που αφορά τη μουσική και λαογραφική προσέγγιση των τραγουδιών του κυριότερου εκφραστή της ποντιακής μούσας. Ο ίδιος γράφει στον πρόλογο του βιβλίου:  “Ένας από τους ανθρώπους που είχα την τιμή και την τύχη να γνωρίσω ήταν ο μεγάλος Πόντιος τραγουδιστής Χρύσανθος Θεοδωρίδης. Αυτό είχε ως συνέπεια να έρθω σε ακόμη πιο ουσιαστική επαφή με το αντικείμενο αλλά και να συνειδητοποιήσω το μέγεθος της προσφοράς αυτού του καλλιτέχνη στην Ποντιακή μουσική παράδοση. Μετά τον θάνατο του που ήταν η αιτία να μην μπορέσω να τον γνωρίσω εκτενέστερα,  επηρεασμένος ωστόσο σημαντικά από την προσωπικότητα και την καλλιτεχνική του δράση, ξεκίνησα την καταγραφή των τραγουδιών αλλά και την ελεύθερη απόδοση του νοήματος τους στη νέα ελληνική παρουσιάζοντας ταυτόχρονα τα βασικά χαρακτηριστικά των τραγουδιών αυτών όπως επίσης και λαογραφικά τους στοιχεία” 

Σήμερα εκτός από ερμηνευτής, διδάσκει ως μουσικός καθηγητής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, έχοντας παράλληλα ιδρύσει την Πρότυπη Ακαδημία Εκμάθησης Ποντιακού Τραγουδιού "Χρύσανθος".




ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΛΑΖΑΡΟΥ 



6ea91fca-lena-lazarou-300x280


Από πότε θυμάσαι τον εαυτό σου να τραγουδάει ποντιακά; 

Ξεκίνησα να τραγουδώ ποντιακά από την ηλικία των οκτώ ετών. 

Οι μνήμες από τα μουχαμπέτια της γιαγιάς και του παππού ; Σου μάθαιναν τραγούδια; Σου λέγαν ιστορίες; 

Έχω να θυμάμαι πολλές όμορφες μουσικές στιγμές , αλλά και διηγήσεις του παππού μου Γιάννη και της γιαγιάς μου Ευδοξίας. Ήταν οι πρώτοι άνθρωποι οι οποίοι με μύησαν στον ποντιακό πολιτισμό. Έχω μάθει πλάι τους πολλά παραδοσιακά τραγούδια της περιοχής της Γαλίαινας του Πόντου απ’ όπου ήταν η καταγωγή τους και έχω μέχρι και σήμερα σημαντικό υλικό καταγεγραμμένο από αυτούς, το οποίο σταδιακά αναδεικνύω μέσα από τις μουσικές παραγωγές μου μαζί με τον λυράρη μου και αδερφό μου Αβραάμ που πάντοτε βρίσκεται πλάι μου και με στηρίζει σε κάθε προσπάθεια. 

Τι θυμάσαι από τα παιδικά σου χρόνια στο Κεφαλοχώρι; 

Αυτό που θυμάμαι είναι τα μουχαμπέτια από τους παλαιότερους σε ηλικία , αρκετοί εκ των οποίων δυστυχώς δεν βρίσκονται σήμερα κοντά μας. Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να τονίσω πως μουχαμπέτια πραγματοποιούνται αυθόρμητα μέχρι και σήμερα στο Κεφαλοχώρι Σερρών όπως και σε άλλα ποντιακά χωριά και έχουν ιδιαίτερη αξία στο να λάβει τις σωστές βάσεις κάθε νέος που θα θελήσει να ασχοληθεί με την ποντιακή μουσική. Γι’ αυτό θα πρέπει, αν δεν έχει τη δική μας τύχη να μεγαλώσει κοντά σε τέτοιους ανθρώπους, να επιδιώκει να βρίσκεται σε τέτοιες στιγμές και κοντά στους λίγους πλέον ανθρώπους που έχουν αυτό που εμείς λέμε «βίωμα». Αυτό είναι η βάση και δεν διδάσκεται πουθενά παρα μόνο στο μουχαμπέτι και κοντά στους ανθρώπους αυτούς. 

Πως σε βοήθησε ο θρυλικός Πόντιος τραγουδιστής Χρύσανθος Θεοδωρίδης να γνωρίσεις και να αγαπήσεις περισσότερο το ποντιακό τραγούδι; 

Ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης υπήρξε το δικό μου πρότυπο στο ποντιακό τραγούδι. Είχα την τύχη να τον γνωρίσω χάρη στον τότε αντιπρόεδρο της Ευξείνου Λέσχης Σερρών και δάσκαλο μας στη ποντιακή μουσική Γιώργο Αλεξανδρίδη στον οποίον επίσης οφείλουμε πάρα πολλά και δυστυχώς χάσαμε πρόσφατα από κοντά μας. Η στιγμή της γνωριμίας μου με τον Χρύσανθο είναι ίσως η σημαντικότερη και η πιο ξεχωριστή μέχρι τώρα στην πορεία μου. Ήδη από τότε είχα ξεκινήσει την καταγραφή των τραγουδιών του πρόχειρα και με λάθη , όντας μόλις οκτώ ετών, ωστόσο θυμάμαι χαρακτηριστικά πως όταν του παρουσίασα μερικά από αυτά η απάντηση του ήταν «Τόσο επιμελημένα τα τραγούδια μου δεν τα έχω ούτε εγώ». 

Πόσο σε επηρέασε σαν άνθρωπο και σαν καλλιτέχνη; 

Λυπάμαι που έφυγε από κοντά μας νωρίς για μένα και δεν πρόλαβα να πάρω ακόμη περισσότερα από τον ίδιο. Ωστόσο η γνωριμία μου μαζί του αλλά και η μελέτη μου μέχρι και σήμερα για την μουσική προσφορά του έχει καθορίσει τον τρόπο τραγουδιού μου κυρίως σε ο,τι αφορά τα τεχνικά 

χαρακτηριστικά τραγουδιού, αλλά ακόμη και τον τρόπο που γράφω τραγούδια, καθώς πρέπει να αναφέρουμε πως εκτός από κορυφαίος ερμηνευτής υπήρξε και κορυφαίος στιχουργός γράφοντας ο ίδιος τα περισσότερα από τα τραγούδια που τραγούδησε. Σαν άνθρωπος θα κρατήσω τον τρόπο με τον οποίο με αντιμετώπισε σαν έναν νεαρό που αγαπά το ποντιακό τραγούδι. Έχω υποσχεθεί στον εαυτό μου πως ίδια θα είναι και η δική μου στάση σε κάθε νέο που τα επόμενα χρόνια θα θελήσει να ασχοληθεί με το ποντιακό τραγούδι. Άλλωστε και το βιβλίο μου , αλλά και η Πρότυπη Ακαδημία βασίζονται σε αυτό το πνεύμα της μεταλαμπάδευσης που και ο ίδιος ο Χρύσανθος είχε. Ο Χρύσανθος είναι το ίδιο το ποντιακό τραγούδι. Αυτός στον οποίο οφείλουμε τα μέγιστα οι επόμενες γενιές και θεωρώ πως αποτελεί τη βάση και την αρχή της μελέτης κάθε νέου τραγουδιστή. 

Πως πήρες την απόφαση να γράψεις το βιβλίο «Ένας θρύλος περνάει στο σήμερα»; 

Ένας μέρος του βιβλίου αυτού αποτέλεσε την διπλωματική μου εργασία στη Βυζαντινή μουσική. Θεώρησα πως η έρευνα και η προσπάθειά μου θα πρέπει να μπορεί να φτάσει στα χέρια κάθε λάτρη του Χρύσανθου για να γνωρίσει το ποιός ήταν αυτός ο καλλιτέχνης και το πόσο μεγάλη ήταν η συνεισφορά του στο ποντιακό τραγούδι. Κυρίως όμως απευθύνεται στις επόμενες γενιές που θα θελήσουν να ασχοληθούν με το ποντιακό τραγούδι, αλλά δεν θα έχουν τους παππούδες για να αντλήσουν πληροφορίες για τη μουσική , τη διάλεκτο και τα λαογραφικά στοιχεία. Ένα βιβλίο θα μπορούσε λοιπόν να καλύψει ένα μέρος αυτού του κενού, που αναπόφευκτα δημιουργείται. 

Πόσο καιρό σου πήρε να συγκεντρώσεις όλα αυτά τα τραγούδια, να τα αποδόσεις το νόημά τους και να συγκεντρώσεις τα μουσικά και λαογραφικά τους στοιχεία; 

Όπως προανέφερα η προσπάθεια αυτή ξεκίνησε από την ηλικία των οκτώ ετών και γράφοντάς τα απλά για να τα θυμάμαι και να τα μελετώ. Η διαδικασία αυτή διήρκησε σίγουρα περισσότερο από μια δεκαετία. Στην πορεία μου και παράλληλα με τις σπουδές μου ξεκίνησα να εμβαθύνω στα νοήματα, στη διάλεκτο και στα μουσικά στοιχεία των τραγουδιών αυτών. Θα έλεγα λοιπόν πως σε κάθε στάδιο των σπουδών μου συμπλήρωνα κι ένα ακόμη κομμάτι για την ολοκήρωση της μελέτης αυτής. Υπήρξαν στιγμές όπου με δυσκολία μπόρεσα να βρω κάποιες απο τις ηχητικές καταγραφές των τραγουδιών, όπως επίσης χρειάστηκε να επιμείνω για τη σωστή ερμηνεία μιας λέξης ημέρες ολόκληρες με συνεχή έρευνα και επικοινωνία με ανθρώπους που ασχολούνται με τη λαογραφία και τη διάλεκτο. 

Τη θέση έχει η έννοια της μάνας στα ποντιακά τραγούδια; 

Η έννοια της μάνας έχει περίοπτη θέση στα ποντιακά τραγούδια, με γνωστότερο όλων το τραγούδι του αείμνηστου λυράρη Γιάννη Τσανάκαλη «Η μάνα έν’ κρύον νερόν» το οποίο δισκογραφήθηκε το Σεπτέμβριο του 1974 από τη φωνή του Γιάννη Παυλίδη και δεν υπάρχει πόντιος και μη πόντιος που να μην το έχει σιγοτραγουδήσει. Ωστόσο υπάρχουν κι άλλα εξίσου όμορφα και σημαντικά τραγούδια για τη μάνα, τον πόνο και τι θυσίες της, τα οποία δυστυχώς δεν είναι ευρέως γνωστά όπως αυτό. 

Πιστεύεις πως τα ποντιακά τραγούδια μπορεί να τα ερμηνεύσει κάποιος αν δεν ξέρει και δεν νιώθει το νόημα κια την ιστορία ως τα βάθη της ψυχής του; 

Σίγουρα όχι. Για να ερμηνεύσεις όπως πρέπει και να νιώσεις πραγματικά ένα τραγούδι θα πρέπει να γνωρίζεις το νόημα και την ιστορία του, κυρίως αν πρόκειται για τραγούδι παραδοσιακό το οποίο συνδέεται ίσως με σημαντικές στιγμές της ιστορίας κια των ανθρώπων που τη βίωσαν. Σίγουρα η ποντιακή διάλεκτος δεν είναι ευκολονόητη από το ευρύ κοινό και αυτό είναι ένα πρόβλημα έναντι παραδοσιακών τραγουδιών άλλων περιοχών, τα οποία θα άκουγε κανείς πολύ ευκολότερα. 

Υπάρχουν τραγούδια που σε συγκλονίζουν όταν τα ερμηνεύεις; Και ποια είναι αυτά; 

Εδώ υπάρχει ένα παράδοξο μ’ εμένα. Από πολύ μικρός θυμάμαι πως τα τραγούδια που με συγκλόνιζαν να τα ακούω και λάτρευα πάντοτε να ερμηνεύω ήταν αυτά που είχαν ως θέμα την ξενιτιά. Και λέω παράδοξο γιατί την ξενιτιά δεν την έχω βιώσει. Πιθανόν να οφείλεται και πάλι στην γιαγιά μου την Ευδοξία η οποία χρειάστηκε να ξενιτευτεί για λίγο καιρό μακριά από την οικογένειά της και ήταν κάτι που την πλήγωσε και κάθε φορά που θα αναφερόταν σε αυτό τα μάτια της γέμιζαν δάκρυα. Ίσως οι δικές της εμπειρίες να ήταν αυτές που συνδέουν κι εμένα με αυτή τη θεματική τραγουδιού, μια θεματική στην οποία στιχουργικά μεγαλούργησε κι ο μεγάλος μας Χρύσανθος κυρίως τη δεκαετία του 1970. 

Πόσο σημαντική είναι για σένα η διαιώνιση της μουσικής; 

Η διαιώνιση της μουσικής είναι χρέος όλων όσων ασχολούνται με αυτήν κυρίως όμως με την παραδοσιακή. Είναι η καταγωγή μας, οι ρίζες μας και μέσα από την μουσική μπορούμε να διασώσουμε την ίδια μας την ιστορία, τη διάλεκτο και να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές όλα όσα έχουμε παραλάβει από τους προγόνους μας. Σίγουρα είναι κίνητρο η αγάπη για την μουσική και η διασκέδαση, ωστόσο εγώ βλέπω τη μουσική μου κι ως τρόπο διάσωσης όλων αυτών των πολιτισμικών στοιχείων, που όσο τα χρόνια περνούν και με τις επιρροές που δέχεται η κοινωνίας μας γενικότερα , αλλά και ο χώρος της παραδοσιακής μουσικής, όλο και περισσότερο ελοχεύει ο κίνδυνος τα στοιχεία αυτά να χαθούν. 

Τί είναι η Πρότυπη Ακαδημία Εκμάθηση Ποντιακού Τραγουδιού «Χρύσανθος»; 

Η Πρότυπη Ακαδημία της οποίας το όνομα δεν θα μπορούσε να είναι κάτι άλλο πέρα από το όνομα του κορυφαίου ερμηνευτή της ποντιακής μούσας, είναι ένα δικό μου όνειρο για την ποντιακή μουσική το οποίο πραγματοποιήθηκε. Ποτέ μέχρι σήμερα δεν υπήρξε απόπειρα διδασκαλίας του ποντιακού τραγουδιού με συγκεκριμένη και ολοκληρωμένη μεθοδολογία. Μια μεθοδολογία την οποία είχα καθ’ όλη τη διάρκεια των μουσικών μου σπουδών ως στόχο να εκπονήσω. Με αυτό τον τρόπο κάθε νέος θα προσπεράσει δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε εμείς και δεν θα βρίσκεται πλέον μόνος στην προσπάθειά του να μάθει το ποντιακό τραγούδι, τα μουσικά στοιχεία , τη λαογραφία και τη διάλεκτο που είναι άμεσα συνδεδεμένα με αυτό και αποτελούν κομμάτι της μεθοδολογίας μου. Άλλωστε οι μαθητές είναι ήδη πολλοί και τα αποτελέσματα δεν θα αργήσουν να φανούν. 

Πώς βλέπεις την μόδα των talent show και των reality και ποιο είναι το μήνυμα σου στα νέα παιδιά που θέλουν να ασχοληθούν με την μουσική; 

Η μόδα των talent show και των reality είναι και καλή και κακή. Δίνεται μια ευκαιρία στα νέα παιδιά να προβάλουν το ταλέντο τους και ανοίγεται ένας δρόμος για να κυνηγήσουν το μουσικό τους όνειρο. Το πρόβλημα για μένα είναι να μην επαναπαυθούν στη γρήγορη προβολή και αναγνωρισιμότητα ή οποία είναι δύσκολα διαχειρίσιμη και θα τους απομακρύνει από την ουσία της μουσικής. Αυτό που συμβαίνει και με τα social media. Παρασύρονται από τα like και τα όμορφα σχόλια, ενώ θα πρέπει να γνωρίζουν πως η μελέτη και η προσπάθεια ποτέ δεν σταματά. Το δικό μου μήνυμα στα νέα παιδιά είναι πως ο,τι κάνουν στη μουσική να το κάνουν με αγάπη και υπομονή. Αυτό είναι το μυστικό... 


Δείτε περισσότερα για τον Γιάννη Γκόσιο εδώ:

FACEBOOK https://www.facebook.com/GianniskaiAbraamGkosios/

YOU TUBE https://www.youtube.com/channel/UCuxqCOxTdKisg1Mo1MZ9-pg/videos

Τα www.SerraikaNea.gr είναι μια διαδικτυακή ενημερωτική πύλη με ειδήσεις που αφορούν στις Σέρρες.