Κοινωνια

Άνω και Κάτω Κερδύλια Σερρών: Δύο χωριά που «σβήστηκαν» από τον χάρτη το 1941 (ΦΩΤΟ)

Για πρώτη φορά θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 26/1/2020 μία οργανωμένη εκδρομή από Θεσσαλονίκη, με περιήγηση και πεζοπορία ανάμεσα στα Άνω και Κάτω Κερδύλια, ακολουθώντας το  παλαιό μονοπάτι που προπολεμικά ένωνε τα δύο χωριά...

 

Τα Άνω και Κάτω Κερδύλια Σερρών,  στις Ν.Α πλαγιές του ομώνυμου όρους στο Στρυμονικό Κόλπο,  είναι η μοναδική περίπτωση χωριών στην Ελλάδα, που δεν ξανακατοικήθηκαν μετά την καταστροφή τους από τους Γερμανούς κατακτητές στη διάρκεια του Β΄ Π.Π.

Υπάρχει ακόμη μία παρόμοια περίπτωση στην Ευρώπη και συγκεκριμένα στο χωριό  Οραντούρ Σιρ Γκλαν στη Γαλλία, που σήμερα λειτουργεί σαν ανοιχτό μουσείο.

Τα δύο γραφικά χωριά, στο νότιο άκρο των Σερρών, «έσβησαν» από τον χάρτη στις  17/10/1941, όταν δυνάμεις της γερμανικής Βέρμαχτ, ως αντίποινα για τη δράση ανταρτών στην περιοχή, εκτέλεσαν το ανδρικό πληθυσμό από 16 έως 60 ετών. Μια φωτοβολίδα στον αέρα, ήταν το σύνθημα της μαζικής εκτέλεσης, στις θέσεις «Αλώνι» και «Κούτρες», στα Άνω και Κάτω Κερδύλια αντίστοιχα. Από τις εκτελέσεις εξαιρέθηκαν 27 κάτοικοι άνω των 60 ετών, που χρησιμοποιήθηκαν από τους Γερμανούς στη συνέχεια, για την ταφή των θυμάτων. Τα γυναικόπαιδα εκδιώχτηκαν σε γειτονικά χωριά και στη συνέχεια τα χωριά πυρπολήθηκαν με εμπρηστική σκόνη από τις κατοχικές δυνάμεις, με αποτέλεσμα να καταστραφούν ολοκληρωτικά.

Σήμερα από τα παλαιά Άνω και Κάτω Κερδύλια, διασώζονται μόνο μισογκρεμισμένα τείχη από τα ερειπωμένα σπίτια,  ενώ οι εκκλησίες των Αγίων Θεοδώρων, της Παναγίας, του Αγίου Γεωργίου και των Αγίων Αναργύρων έχουν αναστηλωθεί.

Στον τόπο της εκτέλεσης στ’ Άνω Κερδύλια, ένα λιτός μαρμάρινος σταυρός δεσπόζει ανάμεσα στα κυπαρίσσια και δίπλα στο Κοινοτάφειο, μέσα στο οποίο φυλάσσονται τα οστά των εκτελεσθέντων.  Ανάλογες εικόνες και στα Κάτω Κερδύλια, όπου μια γυάλινη θυρίδα, επιτρέπει να δούμε στο εσωτερικό του ταφικού μνημείου, που συγκλονίζει και μαρτυρεί τη ναζιστική θηριωδία.

Ανάμεσα στα Άνω και Κάτω Κερδύλια ορθώνεται επιβλητικό μνημείο,  διπλός μαρμάρινος σταυρός, που ξεχωρίζει από μακριά, με τ’ ονόματα των θυμάτων να αναγράφονται σε μαρμάρινες πλάκες γύρω από αυτόν.

Στο μνημείο, όπως και στα δύο παλαιά χωριά, οδηγεί ασφαλτοστρωμένος δρόμος που ξεκινάει από τα Νέα Κερδύλια. Το χωριό που κτίστηκε   στις αρχές της δεκαετίας του 1950, για να στεγάσει τα μέλη των οικογενειών των θυμάτων, που εκτελέστηκαν από δυνάμεις της Βέρμαχτ. Στην πλατεία του χωριού, δεσπόζει το λιτό ηρώο το οποίο είναι αφιερωμένο στη μνήμη των 234 κατοίκων των Άνω και Κάτω Κερδυλίων, που χάθηκαν άδικα και βίαια. Με το Προεδρικό Διάταγμα 399/7-12-1998 η Κοινότητα Νέων Κερδυλίων χαρακτηρίστηκε Μαρτυρική για το Ολοκαύτωμα το οποίο υπέστη την περίοδο της Κατοχής. Τα Νέα Κερδύλια (550 κατ.), είναι σήμερα το μοναδικό παραθαλάσσιο χωριό των Σερρών.

Για πρώτη φορά θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 26/1/2020 μία οργανωμένη εκδρομή από Θεσσαλονίκη, με περιήγηση και πεζοπορία ανάμεσα στα Άνω και Κάτω Κερδύλια, ακολουθώντας το  παλαιό μονοπάτι που προπολεμικά ένωνε τα δύο χωριά.

Το μονοπάτι, που «έσβησε» και αυτό το 1941, σε πολλά σημεία ήταν λιθόστρωτο, κατηφορίζοντας την πλαγιά με μικρούς μαιάνδρους μέσα σ΄ένα καταπράσινο περιβάλλον, με χαμηλή σχετικά βλάστηση και με θέα προς τον Στρυμονικό Κόλπο. Μέσα στη χαράδρα, το μονοπάτι διασχίζει μία συστάδα με πλατάνια, που το θρόισμα των φύλλων τους, φαντάζει βουβός θρήνος για τους ανθρώπους που χάθηκαν, για να συνεχίσει στη συνεχεία ανηφορικά προς την απέναντι πλαγιά, καταλήγοντας στα Κάτω Κερδύλια.

Πληροφορίες: Agkistro Action

Τα www.SerraikaNea.gr είναι μια διαδικτυακή ενημερωτική πύλη με ειδήσεις που αφορούν στις Σέρρες.